Fanlog Radio 1 Journaal

Het is
een jongensdroom die uitkwam: ruim negen jaar woont en werkt Rop Zoutberg
(41) als freelance journalist en fotograaf in
Spanje. De boeken van Tonke Dragt liggen opgeborgen in dozen in Nederland,
hoewel ridder Tiuri uit het boek Brief voor de koning dagelijks op de
achtergrond over zijn schouder meekijkt als hij op reportage is, zoals hij
zegt op de website van het R1J.

‘De tijd vliegt’, lacht hij. Of hij
er wel eens aan heeft gedacht om terug te gaan naar Nederland? ‘Nee.
Nederland verrast me als journalist niet meer zo, hoewel ik vanuit Spanje met
open mond keek naar het geweld dat na de moord op Van Gogh als de geest uit
de fles kwam.’

Fotograaf
Zijn vaste baan bij dagblad Trouw
verruilde Zoutberg in 1996 voor een onzeker bestaan als freelancer aan de
Spaanse ‘onaangeharkte’ kant van de Pyreneeën. Dagelijks heeft hij zijn
camera bij zich, maar vraag hem niet wat hij het liefste doet – schrijven,
radiomaken of fotografie: ‘Heel vaak vragen mensen dat, en niet in de laatste
plaats collega-journalisten. In hun denken kun je vaak maar in een ding goed
zijn. In die lijn is de fotografie iets dat je er even bij doet. Voor mij ligt
dat anders. Ik kan niet zeggen wat voor mij belangrijker is.’

Als
fotograaf won Zoutberg in 2003 een prijs in de wedstrijd om de
Zilveren Camera met een serie foto’s over de ramp met de olietanker Prestige
voor de Galicische kust. ‘Het is een wonder dat vandaag de dag de kust van
Galicia er enigszins schoon uitziet.’

[[popup:fanlog_olieramp_prestige_2002_foto_rop_zoutberg.jpg:(thumbnail)::center:1]]

Zweet
Sinds oktober vorig jaar werkt hij als correspondent voor het R1J. Zijn
eerste reportage ging over een film over de ETA: ‘Ik nodigde een van de
belangrijkste Spaanse terrorisme-experts uit mee naar de bioscoop te
gaan. Het interview ging met het zweet in mijn handen. Gesprekken voor
de Nederlandse radio in een vreemde taal gaan niet zo snel. Eerst stel
ik mijn vraag in het Spaans. Daarna in het Nederlands. Volgt antwoord
in het Spaans. Dat vertaal je dan ter plekke in het Nederlands. Een
tijdvretend spelletje dat niet werkt als je geïnterviewde snel naar
huis wil. “Prachtig. Ik heb veel beroerdere eerste reportages gehoord”,
reageerde een collega enthousiast toen het af was.’

Tijdens het weekje Zomerstandplaats maakte hij een reportageserie over de Costa
Verde aan de Spaanse noordkust.
‘Het tempo was moordend, omdat ik een reportage per dag maakte. De reistijden
zijn erg lang en een onderwerp kan tegenvallen. Het interview dat ik plande
met een Asturiaanse doedelzakspeler bijvoorbeeld. De muzikant bleek dermate
vervelend dat ik het interview uiteindelijk weggooide en alleen een klein
stukje muziek bewaarde.’
Van al die uren werk die in een reportage van
een paar minuten zitten hoor je niets terug als je ‘s morgens tegen achten in
de file staat. De reportages worden als complete mp3-bestanden aangeleverd,
inclusief geluidsdecor en sfeermuziek.

Weerbarstig
De machtswisseling van een jaar
geleden intrigeert hem in het huidige Spanje. Na acht jaar conservatief
bestuur namen de socialisten van Zapatero het over. ‘Je hoorde onmiddellijk
een hoop mooie plannen waarvan een aantal snel werden doorgedrukt. Denk
aan het terugtrekken van de troepen uit Irak. Nu is het allang niet zo
makkelijk meer. De socialisten ontdekken – opnieuw – dat Spanje een stuk
weerbarstiger is dan ze vermoedden. Dan zie je ineens weer de scherpe
tweedeling van dit land. Dat fascineert me.’

Weldaad
Werken voor
het Radio1 Journaal betekent de luxe dat je in een team aan belangrijk nieuws
zit, zegt Zoutberg. ‘Tijdens een calamiteit als de grote bosbranden in
Portugal en Spanje komt een machine in werking. Collega’s die een Portugese
tolk voor je zoeken, een onderkomen voor je vinden. Collega’s die met
suggesties voor reportages komen. Dat is een ongekende weldaad.
Vaak realiseren luisteraars zich nauwelijks hoeveel mensen op de
achtergrond bergen werk verzetten. ‘Dan heb ik het nog geeneens gehad over
technici,
verklankers en regisseurs. Hulde aan al die collega’s die je nooit
in de aftiteling hoort.’

(Foto Rop Zoutberg: Andrea Comas)