Hoogleraar taalwetenschap Helen de Hoop vindt het niet storend, het gebruik van ‘hun’ als onderwerp van een zin. Aanstaande zaterdag houdt ze aan de Radboud Universiteit in Nijmegen een lezing over de populariteit en het succes van dit Cruyffiaanse taalgebruik.
“Hun” is effectief, vindt ze. In welke voor het ook gebruikt wordt – als bezittelijk voornaamwoord, lijdend voorwerp of (o gruwel) onderwerp – het verwijst altijd naar mensen. En dat schept duidelijkheid. Als iemand zegt “moet je hun zien” of “hun kunnen je wel helpen”, weet je dat je niet naar bomen of auto’s hoeft te zoeken, maar dat mensen zijn bedoeld.
Hoe dat “hun” er zo onstuitbaar in is geslopen, vraagt Lucella Carasso zich af. Ook dát weet De Hoop. In veel dialecten werd vroeger “hullie” gebruikt, als onderwerp én als bezittelijk voornaamwoord. Mensen die naar de grote stad trokken, merkten dat dat woord als boers en onbeschaafd werd gezien en zochten een alternatief. Dat werd “hun”. Van oorsprong een bezittelijk voornaamwoord, maar door de ‘buitenlui’ ook meteen maar als onderwerp ingezet. En vervolgens populair geworden.
De opmars lijkt niet meer te stuiten. Hoewel het Groene Boekje het nog steeds als ‘fout’ ziet. Of in elk geval als ‘minder gewenst’.
Ik weet het… taal is een levend iets, altijd in beweging, altijd veranderend. Maar ik blijf het een gruwel vinden.
1 Anjo // Feb 3, 2010 at 8:18 pm
Ik gruwel mee! Net als hullie die vinden dat buitenlanders moeten inburgeren en roepen “Hun motten Hollands praten net als mijn”.
2 H van den Assem // Feb 4, 2010 at 4:22 pm
Ik vind hem wel heel scherp, prachtig Anjo! Net zoals er wordt beweerd dat we als Nederlanders de grondwet zouden moeten kennen. Het zou me niets verbazen als buitenlanders via inburgering er meer van weten dan menig Nederlander!
3 Frank // Feb 4, 2010 at 9:45 pm
Wie ‘hun’ als onderwerp gebruikt, is een taalbarbaar. Dat is zo en zal altijd zo blijven, in ieder geval tijdens mijn leven. Dat een muts als De Hoop het niet storend vindt, bewijst alleen dat ze niet op haar plaats is als ‘taalwetenschapper’.
4 Kees van Kempen // Feb 4, 2010 at 10:49 pm
Het blijft een ergerlijke fouit: de zin ‘hun hebben gelijk’ en alle afgeleide vormen daarvan. Ook hoeven we helemaal niet in het Groene Boekje te zoeken naar een oordeel hierover, dat gaat immers niet over grammatica maar over de spelling. Kijk eens in Jan Renkema-Schrijfwijzer of die glasheldere boeken door Henr. Houet. En … hoe zit het nu eigenlijk met die PABO-studenten die in hun eerste jaar zijn afgewezen wegens het verkeerd gebruiken van ‘hun’ in toetsen? Opeens niet meer fout?
5 Anjo // Feb 5, 2010 at 2:49 am
@ Frank, mee eens, taalbarbarisme. Maar dan van mij een verbale tik op de vingers: een woord als muts vind ik niet getuigen van goede smaak.
@ Kees, ik heb vrees van PABO studenten. Het is niet alleen de taal, vaak ook rekenlessen en een totaal gebrek aan geschiedeniskennis.
Hun en hullie, denk ik nu aan een moment dat ik met mijn nichtje van toen twee bij een Mister Cocker filiaal van koffie wilde genieten. Helaas spoot me die de mond uit toen de dreumes wees op die witte cocker en tegen de dame die daar werkte zei “Lullie hebben een mooi varken!”
Reageer:
Op de hoogte van de reacties via de RSS 2.0 feed.