door Hansje Hardenberg
Het zal vreemd worden. Heel erg wennen. Na dertig jaar radio maken gaat Govert van Brakel met pensioen. Voor de Fanloggers en de regelmatige luisteraars is was hij de laatste 15 jaar toch vooral *de* stem van de late uitzendingen van het R1J. Zo’n vertrek mag en zal natuurlijk niet ongemerkt voorbij gaan. “Een lawine aan afscheidsinterviews?” veronderstel ik. Maar Govert blijkt daarin behoorlijk selectief te zijn geweest.
“Afscheidsinterviews? Nou, vooruit… Eén krantenconcern dan: het Nederlands Dagblad/GPD, dat was de eerste met een aanvraag. Ons eigen intranet, dat spreekt vanzelf. Verder KRO-Magazine van komende week: KRO-radio zondag 1 november vanaf 14.00 uur, een programma van goede bekende Gerard Klaassen, en maandag de 26e op radio rond 12.10 bij de NCRV-collega’s van Lunch.
En Fanlog natuurlijk. Jullie hebben mij de afgelopen jaren positief-kritisch begeleid (daar kan een mens zijn voordeel mee doen), me in het zonnetje gezet vanwege dertig jaar radio. Belangeloos steken jullie heel veel tijd en moeite in het bijhouden van de berichtgeving in het R1Journaal. Daar mag wel wat tegenover staan.
Maar om heel eerlijk te zijn: van afscheid nemen houd ik niet. Het liefst had ik de deur zachtjes achter mij dicht gedaan. Maar mijn kinderen vonden dat dat niet kan, de collega’s evenmin… dus voorwaarts naar de laatste Langs de Lijn op de 25ste en naar het laatste Radio-1-Journaal op woensdag de 28ste.”
Bijzondere momenten
Als je dertig jaar radio hebt gemaakt, zijn er ongetwijfeld heel veel bijzondere momenten geweest. Historische feiten, indrukwekkende sterfgevallen, gedenkwaardge uitzendingen… Wat is jou uit al die jaren het meest bijgebleven?
“Voor mij persoonlijk was de meest historische dag was toch de dag in april 1976 waarop ik voor het eerst een microfoon in handen had van de landelijke publieke omroep. Huizen-IJsselmeervogels. Dat verhaal hebben jullie op Fanlog verteld bij mijn dertigjarig jubileum. Goeie tweede is zaterdag 16 december 1978, toen ik voor de eerste maal plaats nam in een grote radiostudio voor de (inval)presentatie van NCRV’s Sportshow van 16.00 tot 18.00 uur. Onvergetelijke en spannende momenten.
Wat ik ook wel heel bijzonder vond, was dat ik in september 1995, kort voor de start van het Radio 1 Journaal (op 01-09-1995) hoorbaar de deur mocht sluiten van onze toenmalige actualiteitenrubriek van de NCRV Hier en Nu-radio. De NCRV had een lange traditie in het brengen van nieuws en achtergronden. Na de tweede wereldoorlog ontstond de Radiokrant van Nederland, onder de bezielende leiding van de van Trouw overgekomen journalist Gerard Hoek. Dat was nog in de tijd van ‘Hilversum 1 en 2′. Later werd de Radiokrant omgedoopt in Hier en Nu. Een rubriek die grote namen heeft voortgebracht in journalistiek Nederland.
De laatste woorden die ik uitsprak weet ik nog, omdat ik er natuurlijk vooraf over had nagedacht had: Hier en Nu gaat sluiten. Het was een eer en een genoegen om voor deze rubriek te mogen werken.”
Oranjedossier
De meest gedenkwaardige uitzending van het Radio-1-journaal vond ik die dag in oktober 2002 toen ik de centrale presentatie deed van de uitzending rond de begrafenis van prins Claus. De tocht van de stoet naar Delft en de bijzetting daar. Niemand van ons had zo’n uitzending eerder meegemaakt. Jarenlang hebben we bij het R1J het ‘Oranjedossier’ met ons meegedragen; het dossier waarin staat hoe de publieke omroep moet handelen als het zover is. Het werd in de loop der tijd regelmatig aangepast, en nu trad het in werking, voor het eerst sinds 1962, toen prinses Wilhelmina stierf.
Ook zeer gedenkwaardig vond ik de uitzendingen in oktober en november van 1989, de (aanloop naar) de val van de Muur. Die bijzondere periode begon op ‘mijn’ donderdagavonden in Met het Oog op Morgen, met de protestmanifestaties in Leipzig op weg naar 9 november. Wir sind das Volk…
Het indrukwekkendste sterfgeval? Prinses Juliana, op zaterdagochtend 4 maart 2004. Ik werd naar de studio ontboden voor een extra uitzending waarin dat nieuws bekend zou worden gemaakt. En zo geschiedde. Wat ik nooit zal vergeten is de reactie van toenmalig fractieleider Van Aartsen van de VVD. Ik herinnerde hem eraan dat zijn vader onder Juliana minister was geweest in het kabinet De Quay (1959-1963). Bij hem ging toen een lade open in zijn geheugen. 
Dat leidde tot deze mooie reactie: ‘Weet u, meneer, mijn vader was als minister van Volkshuisvesting in die jaren verantwoordelijk voor de renovatie van het paleis op De Dam. Ze was niet gemakkelijk hoor, onze toenmalige koningin… Ze boog zich met de minister over alle bouwtekeningen en hield zich bezig met de kleinste details: of die kroonluchter daar niet verplaatst moest worden, dat soort dingen.’
Van Aartsen schetste daarbij een prachtig beeld van een mevrouw wier bemoeienis met dit soort zaken aan de eettafel in huize Van Aartsen nader werd besproken (en naar ik aanneem van commentaar voorzien door het gezin). Ik durf de stelling te verdedigen dat dit mooie voorbeeld nooit de oren van de luisteraar had bereikt als ik hem niet teruggeplaatst had in de tijd. Hij zou er eenvoudig niet aan gedacht hebben, veertig jaar na dato. Wat dat betreft is feitenkennis voor een presentator absoluut een pré.”
Rokertje
Er zijn in die dertig jaar vast ook wel blunders geweest, en hilarische uitzendingen?
“Een ‘meest hilarische uitzending’ zou ik niet kunnen noemen. Natuurlijk is het een paar keer voorgekomen dat de lach ontaardde in de slappe lach, waarna een plaatje moest worden gestart om iedereen weer bij de les te krijgen.
De grootste ‘blunder’..? Een paar jaar geleden op Tweede Kerstdag, toen ik het nieuws van 18.00 uur benutte voor een rokertje in het rookhok aan het eind van de gang. Ik dacht meer tijd daarvoor te hebben dan er in werkelijkheid was. Het nieuws was korter dan gebruikelijk, er was geen sterblokje en geen verkeersinformatie, en die tijd had ik wel meegerekend als rooktime; ik had er even niet aan gedacht dat het Kerst was. De eindredacteur van dienst kwam me tegemoet en vroeg: ‘Waar blijf je nou? We zijn al begonnen.’ ‘Begonnen? Waarmee dan?’ ‘Met een plaatje.’ Mijn antwoord: ‘Dat kan slechter…’ Waarna we de draad van de nieuwsvoorziening weer hebben opgepakt.”
Wat ziet Govert als zijn grootste prestatie in zijn jaren als radiopresentator?
“Poeh, lastige vraag… Op een avond in september 1983 overleed Wim Kan, dat nieuws werd om 20.30 uur bekend. We hebben toen bij de NCRV direct de voorbereiding van onze sportuitzending gestaakt en zijn vervolgens al improviserend van 21.00-23.00 uur aan de slag gegaan met tout cabaretesk Nederland dat wij aan de telefoon kregen en van wie de meesten het nieuws van ons te horen kregen. We zitten wel in de doden nu… Het kan ook die maandagochtend zijn geweest waarop in Faro in Portugal een Nederlands vliegtuig neerstortte met vele slachtoffers tot gevolg. Het kan ook die maandagochtend in augustus 1991 zijn geweest toen in de loop van onze uitzending het nieuws kwam over de coupe tegen Sovjet-leider Gorbatsjov. Het kan ook 4 oktober 1992 zijn geweest, de zondagavond van de Bijlmerramp, of de uren na de moord op Pim Fortuyn.
Waar het op neerkomt, is dat je je grootste prestaties levert op die momenten dat je als presentator aan jezelf bent overgeleverd. Je moet er *zijn* als dat nodig is.”
(Deel 2 van het interview wordt gepubliceerd op zondag 1 november)
1 Jaap // Okt 25, 2009 at 9:01 am
Hoe meer Govert vertelt, hoe weemoediger je wordt. Wie zal dit constant hoge niveau van vakmanschap ooit kunnen benaderen? Het afscheid, hoe welverdiend ook, valt zwaar. Het ga je goed, Govert.
2 Jeanne // Okt 25, 2009 at 9:53 am
Ik ga Govert heel erg missen.
3 Paul // Okt 25, 2009 at 1:12 pm
Tjonge!
Hoor ik net hockeyverslaggever Tim Steens in ‘Langs de Lijn’ in een bijzin iets over de laatste laatste uitzending van Govert van Brakel zeggen. ‘Hij zal toch niet…’, denk ik bij mezelf.
Maar mijn bange vermoeden wordt hier bewaarheid.
Zo heel soms zou je willen dat de pensioenleeftijd niet per 2025 naar 67 gaat, maar per vandaag.
Naar 77.
In echte landen mogen radio- en televisieankers trouwens gewoon doorgaan tot ze er bij neervallen.
Hoe dan ook, veel, heel veel dank, meneer Van Brakel, voor ruim 30 jaar radio van de hoogste kwaliteit.
4 Sherida Martha // Okt 25, 2009 at 2:27 pm
Govert is door de jaren heen een goede bekende geworden. Begin jaren ‘80 kwam ik als jonge en grasgroene Antilliaanse studente naar Nederland. De radio werd een middel om kennis te maken met dit land en gaandeweg werd Govert voor mij een baken van informatie. Met zijn gedetailleerde kennis wist hij zijn geinterviewden precies de goede antwoorden te ontlokken, die mij weer hielpen deze samenleving te kunnen doorgronden. Verder was hij een presentator die licht en zwaar op een mooie manier met elkaar wist te verbinden en was hij altijd, maar dan ook altijd objectief. Deze fan is hem zeer veel dank verschuldigd!
5 Anjo // Okt 25, 2009 at 3:04 pm
Origineel klinkt het niet, maar ja, ik zal Govert ook erg missen. Vroeger was hij mijn favoriet bij Het Oog, later bij R1J.
De rustige toon, de subtiele humor…
Govert, geniet van je pensioen en wij hopen op een
even waardige opvolger. Wat geen kritiek is op zijn tijdelijke opvolger Rik.
6 Peter N. // Okt 25, 2009 at 4:43 pm
Doodzonde!
Eerst Rob Trip weg, nu ook nog Govert van Brakel.
Ook mij schieten geen originele teksten te binnen dus: ik zal hem missen. Zijn kennis van zaken, zijn (vaak impliciete) humor.
Zijn stem.
7 Brenda // Okt 25, 2009 at 5:35 pm
Ja, die stem, en die humor, en dat doorvragen en die moeiteloze overgangen en samenvattingen. Dat soort vakmanschap is weinigen gegeven.
Het ga je goed, Govert.
8 Robbie // Okt 25, 2009 at 5:54 pm
Vandaag met plezier geluisterd naar de laatste Langs de Lijn met Govert van Brakel (”The last time…”). Om met de woorden van Tom van ‘t Hek te spreken: “Een nostalgische dag”! En er belooft nog zo’n dag aan te komen, a.s. woensdag.
En net als jij, Govert, aangenaam verrast door de mooie muziek!
9 DickV // Okt 25, 2009 at 7:10 pm
Tjeempie, Govert van Brakel – een van de kenmerkendste stemmen van Radio 1 en altijd goed bij de les – hopelijk zal hij nog lang van zich laten horen (gastdocentschap op de school voor journalistiek?)
10 Frank // Okt 25, 2009 at 7:12 pm
Radio 1’s beste neemt afscheid en dat is een aderlating.
De, voor de fijnproevers, ironische ondertoon. Zijn vakmanschap en prettige stemgeluid. Rust en regelmaat, geen waan-van-de-dag-man.
Onvervangbaar.
Govert, bijzonder bedankt en geniet van je vroeg-pensioen
11 Inger // Okt 25, 2009 at 8:11 pm
Dag Govert! Het ga je goed!
12 Peter Franken // Okt 25, 2009 at 9:09 pm
Mooi! Wat een onbekende vergezichten in dit interview. Live heb ik je sport-finish vanmiddag beluisterd. Heerlijke radio. Ik hoorde de warmte in de woorden van je radiocollega’s. Het ga je goed Govert!
13 Jan // Okt 26, 2009 at 5:28 pm
Z’n warme stemgeluid en zorgvuldige dictie, deskundigheid op vele gebieden… Het ga je goed Govert!
14 Tom // Okt 26, 2009 at 6:20 pm
Beste Govert,
Bedankt voor de prettige presentatie. Ik zal je zeker gaan missen. Ik wens je een fijne pensioentijd toe.
Groet.
Tom
15 yoap // Okt 27, 2009 at 8:50 am
Govert, bedankt!
16 André // Okt 27, 2009 at 1:33 pm
heerlijk om al die reacties over Govert te lezen. en wat fijn dat hij als een baken op Radio 1 wordt gezien. het baken dooft zijn licht. En wij moeten speuren naar het licht, waar is het? hoe gaat het verder? het gaat gewoon verder. er worden altijd ‘programmaatjes’ gemaakt. en dat zal ook in de toekomst zo zijn. alleen dat vertrouwde baken; we gaan het pas echt missen als het licht uit is.
sterkte luisteraars!
René
17 arie visser // Okt 28, 2009 at 8:17 am
ik begrijp dat govert met pensioen gaat, ik begrijp dat hij stopt met werken voor de radio, ik begrijp dat er jonge mensen staan te springen om op zijn stoel te gaan zitten, maar ik vind het wel allemaal een beetje jammer…. ik ga vanmiddag met een beetje weemoed luisteren. bedankt govert van brakel!!!
18 Karin Spruijt // Okt 28, 2009 at 1:15 pm
Hier valt een mens even stil. Govert met pensioen. Allereerst Govert: het is je gegund. En je voelt het al, nu volgt een maar. Maar wat zal ik je missen! Je bent mijn favoriete presentator. Uitstekend vakmanschap, hele brede kennis gecombineerd met een mooie stem en gevoel voor humor. Het is je niet aan te horen dat een goed interview afnemen moeilijk is. Het gaat je ogenschijnlijk heel makkelijk af. Het harde werken hoor je niet terug maar het is er. Je vraagt door, bent kritisch zonder fel te zijn, vat goed samen, houdt het overzicht en dit op een “losse” manier met die relativerende humor die een mens zich pas kan permitteren als hij de boel echt in de hand heeft. Dank voor alles wat je ons gegeven hebt. Het ga je goed.
19 Anna // Okt 28, 2009 at 4:19 pm
Als tegenstander van een pensioenleeftijd op 67 zou ik graag 1 uitzondering willen maken, maar ja, ik heb het niet voor het zeggen anders ging Govert nog zeker een aantal jaren door bij het radio 1 journaal.
Het ga je goed, mijnheer van Brakel, bedankt voor alle mooie uitzendingen, de kwikslagjes, de mooie stem en de rust die je aan de hectiek van de dag gaf.
Bedankt voor vele fijne, spannende en informatieve uren van dat mooie medium:radio.
20 Jeanne // Okt 28, 2009 at 4:28 pm
@Anna: Govert is nog geen 65! hij is bijna 60.
Maar toen de baas hem een aantal jaren geleden vroeg of hij dan wou stoppen heeft hij ‘ja’ gezegd.
Helaas…..
21 Hans // Okt 28, 2009 at 8:26 pm
Een erudiet en wakker journalist met een prachtig stemgeluid. En zo goed in de omgang met mensen, gelijkmoedig, respectvol en altijd met dat lichte toetsje ongeloof , onafstandelijke afstand als dat op zijn plaats was. Helemaal goed deze man. De radio lijdt vandaag een gevoelig verlies. Typisch een voorbeeld van iemand die niet te vervangen valt.
22 peter // Okt 28, 2009 at 8:51 pm
Volkomen zichzelf, volslagen authentiek. En dat bewaart hij nu alleen voor zijn vrouw; tussen die muren van zijn huis. Jammer…
23 Marjolein // Okt 28, 2009 at 8:59 pm
Dag Govert,
We gaan je missen op Radio 1 maar horen je graag (eens in de zoveel tijd) bij Radio 5.
Want je kunt niet alleen heerlijk over sport en atcualieteiten praten, ook over muziek heb je veel te vertellen. Tot snel!
Marjolein
24 Anna // Okt 28, 2009 at 11:13 pm
@Jeanne: vandaar dat ik schreef: een aantal jaren.
Soms wil je graag het onderste uit de kan.
25 Henk // Okt 29, 2009 at 12:11 am
Vanaf het moment dat ik bewust naar de radio ging luisteren, was daar Govert van Brakel……
Geen orerend orakel, geen kaal gekakel, de stille humor in zijn bronzen stem, het voelbare mededogen met de mens en de wereld, mijn god, wie kan zich ooit meten aan hem? En nu pas weet ik, wat werden we verwend….
Meneer Van Brakel, hartelijk dank en ik wens u een mooie levensavond!
26 Cor // Okt 29, 2009 at 5:15 pm
Vakmanschap, zeer vertrouwd.
Een heel gemis zonder Govert.
Het ga je goed!
Groet Cor
Reageer:
Op de hoogte van de reacties via de RSS 2.0 feed.