Fanlog Radio 1 Journaal

door Jeanne Doomen 

Zucht is de eerste reactie van Joris van de Kerkhof (38) op mijn vraag of hij ergens voor stáát. Maar dan toch: ‘Ik wil niet iets uitdragen – dat klinkt zo verheven. Maar ik ben wel bewogen en geïnteresseerd in de ander. Ik zou het prettig vinden als mensen waarachtig overkomen in mijn reportages en gesprekken. Dat het verhaal van die ander goed tot zijn recht komt. En dat mensen zich het gesprek later herinneren. Niet dat ik ze gemaakt heb, maar dat ze gemaakt zijn.’

Joris van de Kerkhof werkt al tien jaar als algemeen verslaggever voor het Radio 1 Journaal. Op maandag is hij de Filiaalhouder, de rest van de week maakt hij reportages. En bij rampen zoals de tsunami vliegt hij uit. Het liefst wil hij zoveel mogelijk verschillende dingen doen. ‘Alleen straatinterviews maken vind ik niks. “Mevrouw, mag ik u iets vragen?” “Nee.” “Nou, ook goed.”’

Live
De voorkeur van Joris van de Kerkhof gaat uit naar live radio zoals het Filiaal. Onderwerpen ervoor kan hij zelf aandragen en afwijzen kan ook – tot ‘het hoofdkantoor’ de knoop doorhakt. Wat doe je als je niet in de lucht bent, vraag ik me af. ‘Tja, met de gasten praten dus. En dan komt het voor dat de leukste verhalen al verteld zijn als de uitzending van half negen nog moet beginnen.’
Zit je soms bewust te zieken wil ik weten en denk aan een Filiaal over mollen in klemmen die zo zielig de pootjes voor de ogen hadden. ‘Ja!’ luidt het antwoord. ’Iedere luisteraar ziet hoe het molletje zijn pootjes voor zijn oogjes houdt. En dan lijkt het al snel dat je partij kiest voor de tegenstanders van de mollenslacht. Het opgeroepen beeld gaat dan voor alles en radio kan daarin harder zijn dan televisie. Professionele sprekers zoals Kamerleden die ongeïnteresseerd achterover leunen krijgen dat trouwens ook vaak in een vraag van mij te horen.’

Passie
Een mooie reportage is er voor hem ‘een met passie’. ‘Dat je hoort dat de geïnterviewden hun verhaal kwijt willen, dat ze boos zijn of verdrietig. Dat je na afloop van de reportage het gevoel hebt: is het nu al voorbij, het is pas twee minuten bezig (terwijl het echt vijf of zes minuten was).’
Over ‘mwah, ging wel’ kan Joris van de Kerkhof erg treuren. ‘Het moet eigenlijk altijd hartstikke mooi zijn. Als dat niet lukt, is het in mijn hoofd mislukt. Maar als het wel hartstikke mooi is, word ik daar ook weer hartstikke gelukkig van. Gelukkig voor de geïnterviewde, voor de luisteraar en ook een beetje voor mezelf.’

Liefdevol
Wat ik zelf erg in hem bewonder is de respectvolle, bijna liefdevolle manier waarop hij praat met mensen bij wie ik zelf schroom zou voelen. Een spasticus die moeilijk uit zijn woorden komt, een vrouw die ligt dood te gaan aan kanker, het meisje dat werd meegezogen door de manipulaties van de webcam-man. Hoe dóet hij dat toch?
‘Het begint bij interviews met kinderen. Vaak hoor je tenenkrommend hoge stemmetjes van verslaggevers die op het niveau van de kinderen willen komen. Bij ouderen is dat ook zo. Harder roepen, anders verstaan die oudjes het niet. Ik probeer zo normaal mogelijk het gesprek te voeren. En bij het webcam-meisje had ik extra het idee dat haar verhaal goed verteld moest worden. Om kinderen of hun ouders erop te wijzen hoe makkelijk het fout kan gaan.
Bij de mevrouw met kanker schrik ik overigens wel. Maar niemand heeft iets aan die schrik. Die komt haar verhaal niet ten goede. Dus ik knik veel. Kijk mensen vriendelijk aan. Dat zal dan wel het liefdevolle zijn wat jij hoort.’

Woest
Waar Joris van de Kerkhof woest om kan worden is desinteresse. Ook bij zijn collega’s.
‘Ik baal er van als mensen zich er vanaf maken. Jaren geleden bij de KRO waren er collega’s die toen al oud en versleten waren. Zij namen een gesprek op van tweeëneenhalve minuut. Er mocht twee worden uitgezonden. Laatste antwoord er af, klaar. Als ik dat ga doen, mag de ontslagprocedure worden ingezet.
Datzelfde geldt voor de redactie. Als een redacteur tegen mij zegt: “Ik heb een klusje voor je,” dan word ik daar niet vrolijk van. Een klusje is niks. We maken geen dingetjes. Of als een redacteur zegt: “ik vind het zelf ook niks, maar…”
Het zal allemaal wel met gedrevenheid te maken hebben. Maar ik snap het dus niet als mensen dat niet hebben.’